Türkiye'de kişisel verilerin korunması, 6698 sayılı KVKK ile çerçevelenmiştir. Kişi sayma sistemleri kurum içi ya da müşteriye dönük her ortamda kullanıldığında, KVKK gerekliliklerine uygun tasarlanmalıdır. Bu rehber, sayım sistemlerinin KVKK kapsamındaki yerini ve uyumluluk yolunu açıklar.
KVKK & Kişi Sayma İlişkisi
KVKK'nın merkezindeki kavram "kişisel veri"dir. Kişiyi belirli veya belirlenebilir kılan her veri kişisel veri sayılır. Kişi sayma sistemlerinin KVKK ile ilişkisi, sistemin tasarımına göre belirgin farklılık gösterir:
- Yalnızca anonim sayım yapan sistem: Kişisel veri toplamaz, KVKK kapsamı dışındadır.
- Yüz tanıma yapan sistem: Açık biçimde kişisel veri (biyometrik) işler. Açık rıza zorunlu, ek yükümlülükler doğar.
- Wi-Fi/BLE tabanlı sistem: MAC adresi gizli olarak kişisel veri sayılabilir. Bu konuda yargı kararları henüz oturmamış; KVKK Kurulu kararları doğrultusunda hareket etmek gerekir.
Rapor24'ün yapay zekâ tabanlı çözümü ilk kategoridedir: yalnızca anonim sayım yapar, KVKK kapsamı dışındadır.
Anonim Sayım vs Kişisel Veri
Anonim sayımın tanımı: bir kişi kapıdan geçtiğinde, sistemin yalnızca "bu kapıdan biri geçti" bilgisini kaydetmesi; kim geçtiğine dair kimlik bilgisini saklamaması.
Rapor24'te uygulanan anonim sayım özellikleri:
- Yüz tanıma yok, biyometrik özellik çıkarmaz
- Görüntü işlendikten sonra imha edilir (kayıt tutulmaz)
- Sadece agrege sayım sayısı ("saat X'te N kişi geçti") saklanır
- Bireysel kayıt yok; iki ziyareti aynı kişiye atfetmez
- Kayıt edilen sayım verisi tek başına bir kişiyi tanımlamaz
KVKK Kurulu'nun ilgili kararları, bu yapıdaki sistemleri "anonim veri" olarak değerlendirir ve kişisel veri olmadığı için yükümlülük kapsamı dışında bırakır.
Yüz Tanıma vs Anonim AI
Yüz tanıma ile anonim AI sayım arasındaki teknik fark:
Yüz tanıma:
- Yüz görüntüsünden vektör gömü (embedding) çıkarır
- Bu vektörü veritabanında saklar
- Bir sonraki ziyareti karşılaştırıp aynı kişi olduğunu tespit eder
- KVKK'da kişisel veri (özel kategori - biyometrik) sayılır
- Açık rıza zorunludur
Anonim AI sayım:
- Görüntüde "insan var" tespiti yapar
- Hangi insan olduğunu kayıt etmez
- İki ziyareti birbirine bağlayamaz
- Veritabanı tutulmaz
- KVKK kapsamı dışındadır
İkisi farklı teknolojik temellere dayanır. Rapor24, ilkesel olarak yüz tanıma yapmaz; bu, hem teknik tasarım hem KVKK uyumluluk gerekçesidir.
Bilgilendirme Yükümlülüğü
Anonim sayım yapılsa bile, mağaza müşterisini bu sayımdan haberdar etmek iyi uygulamadır (bazı durumlarda zorunluluktur). Standart aydınlatma metni şablonu:
"Bu mağazada anonim kişi sayma sistemi kullanılmaktadır. Sistem, mağazaya giren ve çıkan kişi sayısını anonim olarak ölçer; kişisel bilgi (kimlik, yüz, biyometrik özellik) toplamaz. Veriler yalnızca operasyonel planlama ve müşteri deneyimi iyileştirme amacıyla kullanılır. Detaylı bilgi için info@rapor24.com."
Metin görünür yere asılır (giriş kapısı, kasa alanı). Rapor24 paketinde basılı şablon olarak sağlanır.
Veri Sorumlusu Sorumlulukları
Mağaza işletmecisi (veri sorumlusu) sıfatıyla:
-
Aydınlatma metni asma: Görünür yerde, anonim sayım yapıldığı bilgisini paylaşma.
-
Veri envanteri: Hangi sistemin hangi verileri topladığını dökümante etme. Rapor24 standart dökümantasyonu bu için hazır şablonlar içerir.
-
VERBİS kaydı: Belirli ölçek üstü kurumlar için zorunlu. Sayım sistemi anonim ise VERBİS bildirimine eklenmez.
-
Veri güvenliği: Sayım verilerine erişimin yetkilendirilmiş kişilere sınırlandırılması.
-
Çalışan eğitimi: Personelin sistem hakkında temel bilgilendirilmesi (mağaza müşterisi sorduğunda doğru bilgi verebilmesi için).
En İyi Uygulamalar
Sektörel en iyi uygulamalar:
- Bankacılık: BDDK rehberlerine uygun on-premise konuşlanma; veri kurum sınırından çıkmaz.
- Sağlık: 6698 sayılı KVKK özel kategori hükümleri için ek dikkat; on-premise zorunluluk.
- Eğitim: KVKK + YÖK Bilgi Güvenliği Politikaları uyumu.
- Kamu: T.C. Veri Koruma Standartları + on-premise.
- Perakende: Standart anonim sayım + aydınlatma metni yeterli.
Her kurum, kendi sektör regülasyonlarına özgün danışmanlık almalıdır; bu rehber yasal görüş yerine geçmez.
Yasal Görüş Gerektiren Durumlar
Aşağıdaki durumlarda kurum içi hukuk veya dış hukuk müşaviri görüşü zorunludur:
- Demografi (yaş/cinsiyet tahmini) modülünü etkinleştirme (anonim olsa da bazı sektörlerde ek değerlendirme gerektirir)
- Çalışan filtreleme — özellikle BLE tag ile (çalışan veri ilişkisi açısından)
- Veri çıkış ve üçüncü taraf paylaşımı
- Avrupa Birliği müşterisi olan kurumlar — GDPR ek yükümlülükler
- Yüz tanıma içeren özel uygulamalar (Rapor24 standart paketinde yer almaz)
Bu durumlarda Rapor24 ekibi, kurumunuzun hukuk biriminin sorularını yanıtlamak için teknik dökümantasyon sağlar.